image

Սերգեյ

Փարաջանով

image
image
image
image
image

Թանգարան

Բարի գալուստ Սերգեյ Փարաջանովի զարմանահրաշ աշխարհ: Բացահայտեք նոր պատկերները, լույսն ու իրականությունը և կախարդական աշխարհի պատմությունները:

Զամբյուղ
(0)
Բաց Է ամեն օր
10:00-ից մինչև երեկոյան 5:30
«Ձորագյուղ» ազգագրական թաղամաս 15/16, Երևան, ՀՀ
background-floating-photo
ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ
ՄԱՍԻՆ

ՍՏԵ․ - 1988

ՀԻՄՆԱԴԻՐ - ԶԱՎԵՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Համաշխարհային հեղինակություն վայելող ֆիլմերի հեղինակ՝ կինոռեժիսոր, սցենարիստ, նկարիչ Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանը գտնվում է Երևան քաղաքի Ձորագյուղ կոչվող գեղատեսիլ վայրում:

Հայաստանի ժողովրդական արվեստի թանգարանում 1988 թվականի հունվարին բացվում է Փարաջանովի արվեստի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը, որը տևում է երեք ամիս: Փարաջանովյան անսահմանափակ երևակայությամբ կառուցված այս տոնակատարության ամեն մի պահը իրադարձություն էր դառնում և հազարավոր այցելուների հոսքը թանգարան չէր դադարում: Ցուցահանդեսի բացման խոսքում Փարաջանովը նշում է, որ իր արվեստն ազգություն չի ճանաչում և այն պատկանում է բոլորին, բայց երեք երկրներ առանձնահատուկ հոգեհարազատ են իր համար և դրանք նա համարում է իր հայրենիքները: «Առաջինը Վրաստանն է, որտեղ ես ձևավորվել եմ որպես անհատ, երկրորդը՝ Ուկրաինան, որն ինձ պարգևել է սեր, երջանկություն ու համաշխարհային ճանաչում, իսկ երրորդը Հայաստանն է, այստեղ իմ արմատներն են, որտեղ էլ ես ուզում եմ ապրել իմ կյանքի մնացած տարիները»: Փարաջանովի ընկեր, թանգարանի հիմնադիր-տնօրեն Զավեն Սարգսյանը, նրա ելույթից ոգեշնչված, հաշված օրերի ընթացքում դիմում է կառավարությանը և շատ արագ որոշում է կայացվում շինություն հատկացնել տան և թանգարանի համար: Նրան առաջարում են երկու տարբեր շինություններ. առաջինը գտնվում էր Աբովյան փողոցի վրա (այսօրվա Դալանը), իսկ մյուսը՝ «Ձորագյուղ» ազգագրական թաղամասի երկհարկանի կիսակառույցն էր` բնակության և թանգարանի համար, որին էլ նախապատվությունը տալիս է Փարաջանովը:

Հայաստանին պատուհասած 1988 թվականի երկրաշարժի պատճառով շինարարական աշխատանքները դադարեցվում են: Չնայած շենքի կիսակառույց լինելուն, Փարաջանովը երջանիկ էր և բոլոր հարցազրույցների ընթացքում հպարտորեն նշում էր, որ իր համար կառուցում են երկհարկանի տուն-թանգարան: Նա երևակայում էր, թե ինչպիսին է լինելու իր տունն ու թանգարանը, որի բակում շրջելու են սիրամարգերը և իր հյուրերը զմայլվելու են դրանց գեղեցկությամբ: Շինարարական աշխատանքները վերսկսվում են 1990 թվականի գարնանը, ցավոք այդ ժամանակ նրա մոտ հայտնաբերվում է թոքերի քաղցկեղ և մահանում է՝ չհասցնելով ապրել իր տանն ու իրականություն դարձնել երազանքներն ու նպատակները: Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանը բացվում է 1991 թվականին՝ նրա մահվան տարելիցին:

«Աշխարհում ինչ-որ տեղ կա՞ Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան. նրա ստեղծագործությունների՝ գրաֆիկական աշխատանքների, տիկնիկների, կոլաժների, լուսանկարների, կինոյում, թատրոնում և բալետում այդպես էլ չներկայացված 23 սցենարների ու լիբրետոների: Գիտեմ, որ վաղ թե ուշ Փարաջանովի սցենարները կհրապարակվեն, և հուսով եմ, որ այդ թանգարանի քաղաքը կլինի Երևանը»

Միխայիլ Վարդանով

featured_image
Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի հիմնադիր տնօրենը պատմում է թանգարանի ստեղծման մասին

Թանգարանի ստեղծումը դարձավ մեր երկրի մշակութային կարևորագույն ձեռքբերումներից մեկը: Հիմնադրման մասին որոշումը կայացվեց 1988 թ.-ին՝ շնորհիվ ՀԽՍՀ առաջին քարտուղար Կարեն Դեմիրճյանի: Կառավարությունը գնեց ցուցանմուշների մի մասը: Ցավոք, Հայաստանին պատուհասած երկրաշարժի հետևանքով շինարարական գործընթացը կանգ առավ:1991թ.-ին՝ Սերգեյ Փարաջանովի մահվան տարելիցին ընդառաջ, անհրաժեշտ էր հնարավորինս շուտ վերաբացել թանգարանը: Այդ հարցում մեզ մեծապես օժանդակեց Երևանի քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի նախագահ Համբարձում Գալստյանը՝ լուսավոր մի կերպար,ում ջանքերի շնորհիվ էլ բացվեց թանգարանը, հակառակ դեպքում այն կարող էր այդպես էլ անկատար մնալ:

Թանգարանը կառուցվում էր, և երևանցիներն աստիճանաբար սիրում էին այն, և այսօր արդեն դժվար է Երևանը պատկերացնել առանց այս թանգարանի: Բացի այդ, մենք կարող ենք հպարտանալ, որ մեր ժողովրդի զավակը, ով իսկական հանճար էր, ցանկանում էր տեսնել իր թանգարանն այստեղ՝Երևանում:

image
Կինոյի տաճարում կան պատկերներ, լույս և իրականություն։ Այդ տաճարի վարպետը Սերգեյ Փարաջանովն էր:

Ժան-Լյուկ Գոդար

Ցուցահանդես 30-ից ավել երկրներում

Թանգարանը հիմնադրվել է 31 տարի առաջ

Ցուցանմուշ

Մշտական ցուցադրություն

Hand
Hand

ՀԱՋՈՐԴ

image
image
image
image
image
featured_image
Թանգարանի հիմնական հավաքածուն ներառում է 1640 ցուցանմուշ, ներառյալ հարթ և եռաչափ կոլաժներ, հավաքածուներ, ֆիլմերի համար պատրաստված էսքիզներ, գլխարկներ, տիկնիկներ և այլ անձնական իրեր:

Նրա նամակների հավաքածուն պահվում է թանգարանի ֆոնդում: Տարիների ընթացքում հավաքածուն համալրվել է և այսօր էլ շարունակում է համալրվել ու հարստանալ՝ նրա արվեստի նվիրյալների շնորհիվ:Բացման օրվանից մինչ օրս Ս.Փարաջանովի թանգարանը ակտիվորեն մասնակցում է քաղաքի մշակութային, կրթական և ժամանցային կյանքին: Ժառանգելով Փարաջանովի հյուրընկալության ավանդույթները ՝ թանգարանի հյուրընկալ դռները այցելուների համար բաց են ամեն օր, որոնց համար թանգարանը կազմակերպում է տարբեր միջոցառումներ և հյուրընկալություններ:Փարաջանովի տոնակատարությունը չի սահմանափակվում միայն թանգարանի տարածքով, ընդհակառակը, ցուցահանդեսների շնորհիվ այն «ճանապարհորդում է» աշխարհի հայտնի թանգարաններով և պատկերասրահներով:Իր գոյության 30 տարիների ընթացքում թանգարանը կազմակերպել է 65 ցուցահանդես Կաննում, Սալոնիկում, Մոսկվայում, Հռոմում, Լոնդոնում, Լոս Անջելեսում, Թեհրանում, Փարիզում, Մոնրեալում, Բրյուսելում, Ստամբուլում և այլն:

ՁԵՐ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄԸ
ԹԱՆԳԱՐԱՆՈՒՄ 

Երբ ձեր միջոցառումն անցկացնում եք թանգարանում, դուք օգտագործում եք նրա մշակութային արժեքը` իրադարձությունից առաջ, ընթացքում և հետո՝ հեղինակություն և հուզմունք ստեղծելու համար: Այս ձևաչափի «հրավերը» կարող է երաշխավորել մասնակիցների մեծ հոսք, քան ավանդական միջոցառումներին: Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանն ունի նաև վառ ճարտարապետություն և ներքին գրավիչ հատկություններ:Հավելյալ Դուք կարող եք թանգարանում կազմակերպել դասախոսություններ, արվեստի գործերի քննարկումներ կամ կազմակերպել հատուկ էքսկուրսիաներ ձեր հյուրերի համար:

image
ՄԵՐ
ՀԱՅՏՆԻ
ՀՅՈՒՐԵՐԸ
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
ՄԵՐՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
image

Ս. Փարաջանովի գեղադիտակ

Փարաջանովի գեղադիտակ: Նկարներ, կոլաժներ, հավաքներ Կազմեց ՝ Զավեն Սարգսյանը, ներածություն ՝ Լևոն Աբրահամյան Ծանոթագրություններ Զավեն Սարգսյան և Լևոն Աբրահամյան Հայեցակարգ և ձևավորում Հարություն Սամուելյանը Ս.Փարաջանովի թանգարան, Երևան, 2008

image

Սերգեյ Փարաջանով. Ընտրված գործեր

Հավաքագրված՝ Զավեն Սարգսյանի կեղմի Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան, Երևան, 2011

image

Սերգեյ Փարաջանով. Մեկուսացում

Ս. Փարաջանովի թանգարան, Երևան, 2018

image

Եվ ո՞վ էր Փարաջանովը

Գրքում զետեղված են ժամանակակիցների հիշողություններ ու մտորումները Սերգեյ Փարաջանովի և նրա ստեղծագործության մասին։ Նկարազարդումների կազմում և ընտրություն Զավեն Սարգսյան 2021

image

Փարաջանովի գեղադիտակը: Նկար, կոլաժ, ասամլյաժ

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան, Երևան, 2018

image

Հայաստան: Քրիստոնեական ճարտարապետության 1700 տարին

Մ. Հասրաթյան, Զ. Սարգսյան Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան, Երևան, 2021

image

Նամակներ բանտ:

Կազմող՝ Զավեն Սարգսյան, Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան, Երևան, 2020

ՄԵՐԳՈՐԾԸՆԿԵՐՆԵՐԸ
general-partner-logo

“Art support”

  

հիմնադրամ

«Արվեստի ընկերներ» մշակութային բարեգործական հիմնադրամը հիմնադրվել է 2021թ. ապրիլին: Հիմնադրամի առաքելությունն է աջակցել Սերգեյ Փարաջանովի ստեղծագործական ժառանգության ձեռքբերման, ուսումնասիրման, պահպանման և հանրահռչակման գործընթացներին, Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի արդիական խնդիրների լուծմանը և զարգացման նպատակ հետապնդող նախաձեռնությունների խթանմանը, ինչպես նաև աջակցել «Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից իրականացվող գիտակրթական և սոցիալ-մշակութային զարգացմանն ուղղված ծրագրերին։